جنگ و جنگلها

آروما: چند ماه است که جنگل هایی خیلی گسترده در کشورهای مختلف درحال سوختن است. در آمریکا، امسال بالاتر از دوونیم میلیون هکتار جنگل گرفتار حریق شده، در انتاریوی کانادا فقط در ماه جولای حدود نهصد مورد حریق بزرگ در جنگلها رخداده، در اسپانیا برآوردها از آن حکایت می کند که فقط امسال حدود یکصدوپنجاه هزار هکتار جنگل سوخته است.
در این آتشسوزی ها ده ها هزار جانور کشته شده اند، و صدها هزار انسان ناچار به ترک خانه های خود شده اند. آمارها حکایت از این دارند که در فاصله ی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ مرگ ومیر در آتشسوزی های آمریکا از ۳۴۲۸ تن به ۴۳۷۱ تن رسیده یعنی ۲۷ درصد رشد داشته است. از ژانویه ی ۲۰۲۵ فقط در کالیفرنیا حدود چهارصد تن بر اثر آتشسوزی ها جان باخته اند. در مورد تلفات غیرمستقیم، تخمین زده اند که دود ناشی از آتشسوزی پهنه های طبیعی در هر سال سبب مرگ ده ها هزار انسان می شود.
جز اندک شمار پژوهشگرانِ سرسپرده و پول بگیر از شرکتهای نفتی یا سیاستمداران ضداجتماع، تقریبا همه ی دانشمندان حوزه های اقلیم شناسی و زیست بوم شناسی و رشته های مربوطِ دیگر، سال ها است که می گویند مصرف سوخت های فسیلی عامل اول در تولید گازهای گلخانه ای و گرم شدن زمین است. اما شرکتهای بزرگ نفتی و دولت ها بازهم به استخراج نفت و گاز و زغال سنگ، نه تنها به روشهای قدیمی، بلکه با روشهای مخرب تر شکافت پوسته ی زمین (fracking oil) و استخراج نفتِ شنی (shale oil) مشغول اند.
جنگ و تولید جنگ افزار و استخدام و جابجایی نیروهای نظامی، یکی از بزرگ ترین عامل ها در افزایش مصرف سوخت و تولید گازهای گلخانه ای در جهان است. اما بخش بدتر ماجرا اینست که جنگ برای شرکتهای نفتی فرصت خوبی است تا تولید را بالا برند و قیمتها را بالا ببرند و سود خودرا بیشتر کنند. بطور مثال یادآور می شوم که اگر یک نفر از زمان تولد عیسی مسیح روزانه سیزده هزار دلار کنار می گذاشت، تا به امروز به اندازه ی سود سه ماه اخیر شرکت شِل به دست نیاورده بود! این سودهای نجومی در کنار فارغ بودن شرکت ها از مالیات های تصاعدی که زمینه ی آنرا دولت های نولیبرال و نظم سرمایه داری تجاوزگر فراهم ساخته، اشتهای غول های نفتی را تحریک و امکان پرداخت هزینه ی آلوده سازی از جانب آلوده کنندگان را به صفر نزدیک کرده است. این چرخه، مانع سرمایه گذاریِ کافی برای مراقبت از جنگلها یا احیای جنگلها و مراتعِ لطمه دیده می شود.
اثر دیگر جنگ، تأثیر منفی سیاستهای تحریم است؛ مردم کشورهای تحریم شده، خیلی از فرصتهای شغلی خودرا از دست می دهند و در معیشت گرفتار سختی می شوند. این وضعیت سبب تشدید بهره کشی از منابع طبیعی در مجموع، و در جنگلها سبب افزایش قاچاق چوب و بیشتر شدن چرای دام و دیگر شکل های بهره برداری ناپایدار می شود. در چنین شرایط، فرصت طلبانِ قانون شکن هم در غارت دارایی های طبیعی همگانی گستاخ تر می شوند. در کشورهایی که «دولت بی اقتدار» دارند، این بهره کشی ها و ضمیمه کردن جنگل و مرتع سوخته به زمین شخصی صورت گسترده تری دارد.
در کشورهای صنعتی پیشرفته هم شرکتهای انبوه سازی از اینکه جنگ سبب انحراف افکار عمومی از مسائل محیط زیستی می شود، و بدین علت که سوختن پهنه های طبیعی امکان شهرک سازی و خصوصی سازی را فراهم می آورد، طرفدار درگیری های نظامی، بخصوص از نوع بلند مدت و حالت های نه جنگ نه صلح هستند. جنگ روسیه و اکراین برای این دولت ها فرصتی ساخت تا خدمات تامین اجتماعی را کاهش دهند، مهاجرستیزی را دامن بزنند، قیمتها را بالا ببرند، و اولویت های محیط زیستی را کنار بگذارند. یک مورد از لطمه جنگ به جنگلهای اروپایی اینکه هواپیماها و بالگردهای ویژه ی مهار آتشسوزی که اسپانیا از روسیه خریده بود، به سبب تحریم های اعمال شده بر ضد روسیه از داشتن لوازم یدکی، و کاربرانِ آن از آموزش های لازم محروم مانده و در آتشسوزی های چند ماه اخیر بی استفاده مانده اند.
در ایران، جنگ سبب شده که قانون گریزی در زمینه ی محیط زیست و منابع طبیعی و شانه خالی کردنِ مأمورین محافظت از مواجهه با متخلفان افزایش یابد. ماه ها است که جنگلهای پرارزش زاگرس گرفتار آتشسوزی است، اما در رسانه های دولتی تقریبا هیچ خبری در این مورد منتشر نمی شود… چون که اولویت حفظ منابع بین نسلی را کنار نهاده اند.
از این مطلب آروما خوشتون اومد؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب